Sirni saqlash san'ati — kriptografiya
Qadimgi Sparta tayoqchasidan tortib, bugun telefoningizdagi har bir xabarni himoya qiladigan RSA va Diffi–Xellman algoritmlarigacha. Har bir usul: nima ekanligi, qayerdan paydo bo'lgani, nega kerakligi va qanday ishlashi — qadamma-qadam, o'z qo'lingiz bilan sinab ko'rib.
Bu sayt qanday tuzilgan?
Sayt M. Aripov va A.S. Matyakubovning «Axborotlarni himoyalash usullari» o'quv-uslubiy qo'llanmasi (O'zMU, «Universitet», 2014) asosida qurilgan va uning barcha boblarini qamrab oladi. Har bir mavzu bir xil tartibda tushuntiriladi:
Bolaga tushuntirgandek
Murakkab formulalarsiz, hayotiy misol bilan g'oya.
Qayerdan paydo bo'ldi?
Kim, qachon va qanday muammoni yechish uchun o'ylab topgan.
Qanday ishlaydi?
Formulalar, qadamlar va kitobdagi misolning to'liq yechimi.
O'zingiz sinab ko'ring
Shifrlang, oching, buzib ko'ring — har bir qadam ko'rsatiladi.
Boblar xaritasi
Kriptologiya asoslari
Asosiy tushunchalar, xavfsizlik kategoriyalari, simmetrik va ochiq kalitli tizimlar
Axborotni himoyalashning klassik usullari
Tarix, jadval almashtirishlar, sehrli kvadrat, Sezar, Affin, steganografiya, bir martalik bloknot
Kriptografik protokollar
SSL/TLS, SSH, WTLS, 802.1x, IPSec — internet qanday himoyalanadi
Kalitlarni boshqarish
Kalit uzunligi, gibrid shifrlash, ochiq kalitlar infratuzilmasi (PKI)
Nosimmetrik algoritmlar
Sonlar nazariyasi, xesh-funksiyalar, Ryukzak, RSA, Rabin, ElGamal
Kalit almashish algoritmlari
Diffi–Xellman va Hughes algoritmlari
Elektron raqamli imzo
ERI tushunchasi, O'zbekiston qonunchiligi, DSA, GOST R 34.10-94, ElGamal imzosi
Identifikatsiya sxemalari
Autentifikatsiya, Feige–Fiat–Shamir, bir necha kalitli tizimlar, yashirin kanal
- Chap menyudan mavzuni tanlang yoki yuqoridagi qidiruvdan foydalaning (/ tugmasi).
- Laboratoriyalarda «Misollar» tugmalari kitobdagi misol va mustaqil ish mashqlarini avtomatik yuklaydi va yechadi.
- «Qadamma-qadam rejim»ni yoqsangiz, yechim bir qadamdan ochiladi — avval o'zingiz hisoblab, keyin tekshiring.
- Mavzuni tugatgach «Mavzuni o'rgandim» tugmasini bosing — progressingiz brauzerda saqlanadi.