{k}ShifrLabAxborotlarni himoyalash usullari
0/0

Xulosa va manbalar

Axborotni himoya qilish — hozirgi davrning asosiy muammolaridan biri. XX asr oxiridan barcha turdagi axborot qog'ozdan elektron ko'rinishga o'tdi va global tarmoqlar paydo bo'lgach, uni himoyalash yanada qiyinlashdi. Tizim xavfsizligini ta'minlash uchun bu muammoga kompleks yondashish kerak.

Siz nimalarni o'rgandingiz?

I

Asoslar

Kriptologiya atamalari, xavfsizlik kategoriyalari, simmetrik va ochiq kalitli tizimlar farqi.

II

Klassik shifrlar

O'rin almashtirish va almashtirish shifrlari, steganografiya, mutlaq bardoshli bir martalik bloknot.

III–IV

Amaliyot

Internet protokollari, kalit uzunligi, gibrid shifrlash, PKI.

V–VI

Ochiq kalit

Sonlar nazariyasi, xesh, Ryukzak, RSA, Rabin, ElGamal, Diffi–Xellman, Hughes.

VII–VIII

Imzo va identifikatsiya

DSA, GOST, ElGamal imzosi, nol bilimli isbot, ko'p kalitli tizimlar, yashirin kanal.

Keyingi qadamlar

Kitobda referat va mustaqil ish uchun tavsiya etilgan mavzular: RSA variantlari, Pohlig–Hellman va Williams algoritmlari, kriptografik rejimlar, AES, Ong–Shnorr–Shamir va ESIGN imzolari, inkor etib bo'lmaydigan raqamli imzo, «hammasi yoki hech narsa» protokoli, Guillou–Quisquater sxemasi, psevdotasodifiy generatorlar, elektron to'lovlar, xabarlar anonimligi, O'z DSt shifrlash va raqamli imzo algoritmlari. Zamonaviy mavzular sifatida elliptik egri chiziqli kriptografiya (ECC) va kvantdan keyingi kriptografiyani ham o'rganishni tavsiya qilamiz.

Asosiy manba

📘 O'quv-uslubiy qo'llanma

M. Aripov, A.S. Matyakubov. Axborotlarni himoyalash usullari. — Toshkent: «Universitet», 2014. — 96 bet. Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universiteti. «Amaliy matematika va informatika», «Axborot xavfsizligi» va boshqa yo'nalishlar talabalari uchun.

Qo'shimcha adabiyotlar (kitobdagi ro'yxatdan)

  • Арипов М., Пудовченко Ю. Основы криптологии. Ташкент, 2003.
  • Шнайер Б. Прикладная криптография (Applied Cryptography). М.: Триумф, 2002.
  • Menezes A., van Oorschot P., Vanstone S. Handbook of Applied Cryptography. CRC Press, 1996.
  • Diffie W., Hellman M. New Directions in Cryptography. IEEE Trans. on Information Theory, 1976.
  • Rivest R., Shamir A., Adleman L. A method for obtaining digital signatures and public-key cryptosystems. Comm. ACM, 1978.
  • Simmons G. The subliminal channel and digital signatures. EUROCRYPT'84.
  • Ященко В.В. Введение в криптографию. М., 1999.
  • Ғаниев С.К., Каримов М.М., Ташев К.А. Ахборот хавфсизлиги. Тошкент, 2009.

Sayt kitob mazmunini o'quv maqsadida interaktiv ko'rinishda qayta bayon qiladi va uni tarixiy ma'lumotlar, sodda tushuntirishlar hamda laboratoriyalar bilan to'ldiradi. Kitobdagi aniqlangan bosma xatolar tegishli mavzularda izohlangan.