Tarixiy shifrlar laboratoriyasi
Kitobning tarix bo'limida tilga olingan to'rt mashhur shifrni o'z qo'lingiz bilan sinab ko'ring. Ular keyingi mavzulardagi usullarning «ajdodlari».
Skitala — eng qadimgi o'rin almashtirish
Qalam atrofiga qog'oz lentani o'rang va qalam bo'ylab xabar yozing. Lentani yeching — harflar tartibsiz ko'rinadi. Do'stingiz xuddi shunday yo'g'onlikdagi qalamga o'rasa, xabar yana paydo bo'ladi. Bu yerda kalit — tayoqning yo'g'onligi (necha qatorga sig'ishi).
Polibiy kvadrati va Trisemus usuli
Alifbo 5×5 jadvalga yoziladi (lotin alifbosida 26 harf bo'lgani uchun I va J birlashtiriladi). Har bir harf o'z satr va ustun raqamlari bilan almashtiriladi: k → 25. Trisemus jadvalni kalit so'z bilan boshlashni taklif qilgan — shunda jadval faqat kalitni biluvchiga ma'lum bo'ladi.
Vijiner shifri — ko'p alfavitli almashtirish
Bu — har bir harf uchun siljishi har xil bo'lgan Sezar shifri. Kalit so'z harflari siljish miqdorini beradi: L=11, E=4, M=12… Bir xil harf matnning turli joylarida turlicha shifrlanadi, shuning uchun oddiy chastota tahlili ishlamaydi. Kitobdagi bir martalik bloknot aslida kaliti matn uzunligida bo'lgan Vijiner shifridir.
Pleyfer shifri — harf juftliklari
Kalit so'z asosida 5×5 jadval tuziladi. Matn juftliklarga bo'linadi (bir xil harflar orasiga x qo'yiladi) va uchta qoidaga ko'ra almashtiriladi: bir satrda bo'lsa — o'ngdagi harflar; bir ustunda bo'lsa — pastdagi harflar; aks holda — to'rtburchakning qarama-qarshi burchaklari. Juftliklar 26·26 = 676 ta bo'lgani uchun chastota tahlili ancha qiyinlashadi.